Thành lập Ban chỉ đạo tăng cường điều hành ngân sách nhà nước: Thêm một cách làm hay

Trước tình hình các tỉnh, thành phố có số thu ngân sách trên địa bàn lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Hải Dương, Đà Nẵng, Quảng Ninh đều bị hụt thu nghiêm trọng do những tác động xấu của suy giảm kinh tế, Bộ Tài chính đã có các cuộc làm việc rà soát, đánh giá lại cụ thể và khuyến nghị các địa phương đưa ra các chính sách điều hành mới linh hoạt, phù hợp với thực tiễn.

Với Quảng Ninh tình hình này đã được dự báo sớm và có quyết sách nhanh, kịp thời, bằng các giải pháp chỉ đạo, điều hành ngay từ quý I của năm. Đặc biệt vừa qua, UBND tỉnh đã quyết định thành lập Ban Chỉ đạo tăng cường điều hành ngân sách Nhà nước năm 2012-2013. Đây cũng là Ban Chỉ đạo đầu tiên trong cả nước (tính đến thời điểm này) được thành lập về điều hành ngân sách Nhà nước.

Theo báo cáo của Sở Tài chính, tính đến hết tháng 8, tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) trên địa bàn đạt 19.035 tỷ đồng, đạt 66% dự toán năm, bằng 99% cùng kỳ. Trong đó: thu về hoạt động XNK 10.092 tỷ đồng; thu nội địa (phần cân đối ngân sách) 8.760 tỷ đồng, đạt 56% dự toán năm, bằng 92% cùng kỳ; các khoản thu để lại quản lý qua ngân sách nhà nước là 182 tỷ đồng, bằng 78% so với dự toán. Đồng chí Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Sở Tài chính cho biết: Dự kiến với số thu như những tháng qua và tình hình thời gian tới thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh (phần cân đối ngân sách) sẽ bị hụt thu khoảng 1.700 tỷ đồng, trong đó đáng lưu ý nhất là hụt thu do khó khăn trong tiêu thụ của ngành Than và thu từ đất.

Do tiêu thụ than gặp khó khăn, số thu nội địa của tỉnh năm 2012 có thể sẽ bị giảm khoảng 1.700 tỷ đồng. Trong ảnh: Tàu vào lấy than tại cảng Cẩm Phả. Ảnh: Q.Huy

Quảng Ninh hiện có 2 nguồn thu lớn là thu từ hoạt động xuất nhập khẩu và thu nội địa từ ngành Than cũng như thu tiền đất. Đối với nguồn thu từ hoạt động xuất nhập khẩu của tỉnh phụ thuộc vào cơ chế chính sách của Nhà nước, chịu ảnh hưởng trực tiếp của sự biến động giá cả xăng dầu thế giới; xăng dầu nhập khẩu qua khu vực cảng B12; từ than xuất khẩu; từ khu vực cảng biển (doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, khu công nghiệp,…); hàng hoá nhập khẩu từ Trung Quốc qua các cửa khẩu biên giới đường bộ. Qua kết quả thực hiện của những tháng đầu năm cho thấy tốc độ thu thuế xuất nhập khẩu được duy trì ổn định và ước thực hiện năm 2012 sẽ hoàn thành dự toán được giao. Còn với thu nội địa đang chịu tác động mạnh từ khó khăn của ngành Than. Với tình hình tiêu thụ, giá bán than như hiện nay chắc chắn số thu từ ngành Than năm nay sẽ bị hụt thu khoảng 1.700 tỷ đồng. Bởi, hiện nay giá bán than cho điện, hộ tiêu thụ nội địa chiếm thị phần lớn nhất (14 triệu tấn/năm) năm 2012 dù đã được điều chỉnh nhưng vẫn chưa bằng giá thành khai thác, điều này tương đương với số tiền ngành Than giảm doanh thu khoảng 8.000 tỷ đồng. Giá bán than kể cả than xuất khẩu và than tiêu thụ trong nước đều giảm sút, đặc biệt là giá than xuất khẩu có loại giảm tới 36% so với cùng kỳ năm 2011. Sức thiêu thụ than trong nước và quốc tế đều thấp hơn so với cùng kỳ cộng với thị trường bất động sản vẫn đang rất trầm lắng nên dự kiến nguồn thu từ đất có thể cũng sẽ bị hụt khoảng 200 tỷ đồng (HĐND tỉnh giao dự toán là 700 tỷ đồng). Thêm nữa là việc thực hiện Nghị quyết 13 của Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, việc miễn, giảm thuế cho các doanh nghiệp trên địa bàn đã làm cho số thu ngân sách nhà nước giảm 366 tỷ đồng, làm cho ngân sách địa phương hụt thu 277 tỷ đồng, trong đó: thuế VAT giảm 200 tỷ đồng, thuế thu nhập doanh nghiệp 99,3 tỷ đồng, tiền thuê đất giảm 66,7 tỷ đồng.

Tình hình khó khăn trong thu ngân sách nhà nước được dự báo sẽ còn kéo dài sang năm 2013, nếu không có giải pháp điều hành kịp thời sẽ làm mất cân đối chi thường xuyên ngân sách địa phương. Chính vì vậy, UBND tỉnh quyết định thành lập ngay Ban Chỉ đạo tăng cường điều hành ngân sách năm 2012 và 2013. Để ngay trong tháng 9 này tỉnh sẽ có được một bức tranh tổng thể đánh giá đầy đủ về các khoản thu thuế, phí, lệ phí, các khoản thu từ đất, các khoản thu khác theo quy định của pháp luật. Trên cơ sở đó có các giải pháp hữu hiệu nhất cho thu ngân sách nhà nước với mục tiêu thu đúng, thu đủ, đúng hạn định, chống thất thu ngân sách, để hoàn thành ở mức cao nhất kế hoạch thu ngân sách năm 2012, 2013. Đồng thời dự báo sát khả năng thực hiện kế hoạch thu ngân sách nhà nước năm 2012-2013 của địa phương. Và 2 tiểu ban phục vụ cho Ban Chỉ đạo cũng đã được thành lập, trong đó Tiểu ban chỉ đạo tăng cường thu ngân sách do đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng tiểu ban và Tiểu ban chỉ đạo tăng cường điều hành chi NSNN sẽ do đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh làm Trưởng tiểu ban.

Điều hành linh hoạt là cách ứng phó hiệu quả nhất đối với sự suy giảm của nền kinh tế hiện nay. Vì vậy việc phản ứng nhanh trong thành lập Ban Chỉ đạo tăng cường điều hành ngân sách cho năm 2012 và 2013 của Quảng Ninh vừa qua đã được Bộ Tài chính đánh giá là cách làm hay để Bộ phổ biến nhân rộng ra các địa phương khác.

Ngọc Lan